Vilém Flusser

De beeldtheorie en mediatheorie blijken belangrijk in mijn onderzoek. Steeds weer grijp ik terug op de poster van het project Without Firm Grounds van Vilém Flusser. Ik vind het bijgevoegde beeld – het web van subtiele verbindingen die de invloeden op het werk van Flusser representeren – interessant. En vraag me af hoe inzicht zich via routes verspreidt. Op een bepaalde manier zie ik er de verbanden in die ik graag met de stacks zou willen maken.

Al lezend spring je van onderdeel naar onderdeel – met een zekere vrijheid omdat alles in relatie staat met elkaar. Flusser ontwikkelt de methode van “Freestyle thinking”: challenging and offensive, paradoxical and audacious, no disciplines or subjects, nor does it pay tribute to other academic frameworks or rituals. Above all else his thought wants to intervene in ongoing cultural and artistic processes and influence them. Flusser verwerpt structuren en kaders en werkte via open methoden. Hij ontwierp een toolbox die zich verder kon ontwikkelen en uitbreiden. De toolbox bevat 200 “thinkthings” (Denkdinge) van allerlei soorten, vragen, concepten, begrippen etc. De thinkthings roepen op tot dialoog en uitbreiding van de box. In de toolbox beschrijft hij termen zoals hij ze ervaart. In publicaties schrijft hij over de macht van het apparaat, technische ontwikkeling, mediatheorie die probeert te ontsnappen aan de macht van de media,  technologische ontwikkelingen, de invloed van fenomenologie op zijn analyse, en meer.

“Roughly put, the person using a camera might think he is operating its controls to produce a picture that shows the world the way he want it to be seen, but it is the pre-programmed character of the camera that sets the parameters of this act and it is the apparatus that shapes the meaning of the resulting image. Given the central role of photography to almost all aspects of contemporary life, the programmed character of the photographic apparatus shapes the experience of looking at and interpreting photographs, as well as most of the cultural contexts in which we do so. Flusser developed a lexicon of terms that have proven influential and that continue to be useful for thinking about contemporary photography, digital imaging technologies and their online uses. These include: the ‘apparatus’ (a tool that changes the meaning of the world in contrast to what he calls mechanical tools that work to change the world itself); the ‘functionary’ (the photographer or operator of the camera who is bound by the rules it sets); the ‘programme’ (a ‘system in which chance becomes necessity’ and a game ‘in which every virtuality, even the least probable, will be realized of necessity if the game is played for a sufficiently long time’); the ‘technical image’  (looks like a traditional image but harbours encoded and obscure concepts that cannot be ‘immediately’ deciphered (bron: wikepedia) 

Naast zijn mediatheorie schrijft hij, vanuit zijn ervaring als politiek vluchteling ook over intermenselijke communicatie: omdat wonen, aarden, een huis hebben, een plek delen of moeten verlaten steeds nadrukkelijker naar voren komt binnen dit onderzoek als mogelijk anker vind ik het belangrijk te noemen dat Flusser ook hier een visie op ontwikkeld.

Concept of Home and Homelessness

Communication, which are the gaps between different positions, is part of a cultural phenomenon relying on unconsciously learnt patterns at home. Language therein is a major influence on ones thinking. Flusser asked what are the consequences of the loss of one’s home and traditional connections? He differentiated between the two meanings: “Heimat” and “Wohnung”. A person is bound to its “Heimat” through invisible threads such as connections to people, tradition and language, which all lay beyond the consciousness. Only when a person is removed from their home they become aware of the ties which reveal themselves as unconscious judgements. The “habits prevent bits of information from being perceived” and make the habitual environment comfortable and therefore pretty. 

However, opposed to the homeland one can free himself off, the home understood as in house is a necessary part of human existence. It gives a person the mental ability to process information as it divides the sphere of existence into habit or home and unusual or new information. The habitual environment is a prerequisite to recognize the unusual which comes into one’s home. 

In zijn denkwijze ligt mogelijk een concept wat me verder helpt mijn vragen over ontwerp concreter te maken.