Representation – Edited by Stuart Hall – 1 Ferdinand de Saussure

Cultural representations and signifying practices. 1997

Het boek is ingedeeld in 6 hoofdstukken; 1) The work of representation, 2) Representing the social, 3) The poetic and politics of exhibiting other cultures, 4) The spectacle of the ‘other’, 5) Exhibiting masculinity, 6) Genre and gender. Ik werk nu alleen hoofdstuk 1 uit, in 3 posts. Dit hoofdstuk werkt opeenvolgend de theorieën van Saussure, Barthes en Foucoult uit en beschrijft de werking van representatie. In de andere hoofdstukken werkt Stuart Hall zijn ideeën uit aan de hand van voorbeelden binnen specifieke contexten. Later zal blijken of ik de voorbeelden of contexten kan koppelen.

In hoofdstuk een legt Stuart Hall de theorie uit waarin representatie werkt. Hij beschrijft 2 systemen van representatie: Het eerste systeem bestaat uit concepten van mentale representaties die we in ons hoofd gevormd hebben. De betekenis van beelden, voorwerpen, ideeën, gebruiken, theorieën, etc. hangt af van deze mentale concepten. Zonder concepten is er geen betekenis. Zonder het concept van ‘vogel’ bestaat geen betekenis van ‘vogel’. De concepten zijn georganiseerd, gerangschikt, geclusterd of geclassificeerd. De concepten bestaan omdat we de verschillen, overeenkomsten, samenhang en rangorde tussen verschillende concepten kunnen benoemen. We kunnen op verschillende complexe manieren ordenen en verbinden. Hoewel ieder mens een eigen uniek conceptueel systeem heeft, delen we binnen een cultuur in grote lijnen een zelfde conceptueel systeem. Dit gezamenlijke conceptuele systeem bestaat uit met elkaar gedeelde betekenissen. De gedeelde concepten worden uitgewisseld en gerepresenteerd via taal.

Taal is het tweede systeem van representatie volgens Hall. Taal, woord, geluid en beeld ziet hij als tekens die betekenis dragen en gedachten communiceren naar andere mensen. Het begrip ‘teken’ wordt in het hoofdstuk verder opgerekt naar andere verschijningsvormen die betekenis overbrengen zoals mechanische -, electronische – en digitale beelden, gezichtsuitdrukkingen, (hand-) gebaren, mode, kleding, muziek, verkeerslichten etc. “Any sound, word, image or object which functions as a sign, and is organized with other signs into a system which is capable of carrying and expressing meaning is, from this point of view, ‘a language”. (p.18) De dingen, concepten en tekens vormen samen de productie van betekenis in taal. Taal gebruikt tekens om de wereld, bestaand en imaginair, te symboliseren. Taal kan het ding of idee alleen nooit exact weergeven. Tekens worden daarom gecodeerd om de concepten te vertalen in taal. De codes zijn het resultaat van conventies die we leren als we opgroeien.

Saussure Semiotiek (1857 – 1913)

De Zwitserse taalwetenschapper Saussure beschrijft een teken als vorm (het woord, de foto, het beeld, etc.) en als concept (de ideeën waarmee de vorm geassocieerd wordt in je hoofd) Het eerste element noemt hij ‘the signifier’, het tweede element ‘the signified’. Zowel signifier als signified genereren betekenis. Het is de combinatie van deze betekenissen binnen culturele codes die de representatie vormgeven. Tekens zijn onderdelen van een systeem die betekenis krijgen ten opzichte van andere tekens in hetzelfde systeem. Hetzelfde geldt voor de signifiers, die geclassificeerd moeten zijn in een systeem van verschillen om betekenis te krijgen. Tekens hebben geen ‘fixed meaning’ vervolgt Saussure. Culturele concepten kunnen veranderen door historische gebeurtenissen, classificaties en de manier waarop gedacht wordt veranderd. Dit opent de mogelijkheid om na te denken over ‘unfixed meanings‘ ofwel nieuwe interpretaties. Ook maakt het duidelijk dat de betekenis die een publiek ontvangt nooit exact de betekenis is die de verteller heeft bedoeld. Taal is nooit geheel ontdaan van oude betekenissen, verborgen betekenissen, vervormende betekenissen etc. Het publiek, de lezer, de toeschouwer is daarom net zo belangrijk bij de productie van betekenis als de maker. “Every signifier given or encoded with meaning has to be meaningfully interpreted or decoded by the reciever.”(Pag. 33)

Saussure onderscheidt 2 soorten van taal: Allereerst het taalsysteem, dit is de manier waarop wij de regels en principes van een taal leren. Hij noemt dit ‘Langue’. Daarnaast de specifieke manier waarop iemand de regels van zijn taal gebruikt om zichzelf uit te drukken. Dit noemt Saussure ‘Parole’. Door deze scheiding aan te brengen brak Saussure met de aanname dat taal ‘vanuit onszelf komt’. Een uitspraak wordt namelijk pas mogelijk als je de regels van het taalsysteem beheerst wat je deelt met je publiek. Een auteur kan kiezen wat hij/zij zegt, maar kan niet kiezen of hij/zij zich aan de regels van zijn taal houdt. We zijn geboren binnen een taal, binnen de codes en binnen de betekenissen.

Na Saussure verschuift de aandacht in het hoofdstuk via Levi Strauss, Frans Antropoloog die gebruiken en rituelen van primitieve volken in Brazilië onderzocht op betekenis via codes en regels, naar Roland Barthes. Waar Saussure werkt met ‘the signifier and the signified’, werkt Barthes met denotatie en connotatie. Denotatie als beschrijving van het term. Een beschrijving waar de meeste mensen zich waarschijnlijk in kunnen vinden. Connotatie als de complete interpretatie van de term, een beschrijving vanuit ideologie, geloof, conceptueel kader, waardensysteem, etc. Connotatie is gefragmenteerd en diffuus.

Tijdens het schrijven van deze samenvatting moet ik denken aan een gesprek wat ik in 2011 had met Yoeri Guépin, een kunstenaar die indertijd studeerde aan DAI en een werkperiode had in Kunstpodium T. Guépins werk betrof indertijd het meester worden van een taal en gaf via beeldend werk de consequenties weer. Hij beschreef het leren van een taal, of van een nieuwe vaardigheid als het verliezen van alternatieve mogelijkheden. We vertrekken vanuit een gebied waar alles nog mogelijk is en nog niets beschreven. Door het aanleren van taal vervallen andere opties. Een niet beschreven gebied wordt langzaam benoemd en ingevuld, waardoor andere ideeën, concepten en mogelijkheden verdwijnen. Ik vond de gedachtegang en de manier waarop hij dit uitwerkte in korte films indertijd nieuw en inspirerend. Youri Guepin blijkt in 2017 een beurs te krijgen van het Mondriaan Fonds. Op de site van het fonds staat: de rode draad is dat het steeds draait om verschillende trajecten van kennisproductie, om wetenschappelijke onderzoeks- en classificatiemethoden die in onbruik zijn geraakt, onvoldoende gesystematiseerd zijn of simpelweg vergeten. Guépin werpt met deze installatie historische en ethische vragen op, bijvoorbeeld over de relatie van het object en zijn omgeving en wat er gebeurt als het in een andere tijd en context opnieuw gereproduceerd wordt. Een belangrijke vraag voor Guépin is wat de rol van de kunstenaar kan zijn in het omgaan met objecten die voortkomen uit een koloniale erfenis.

Ik herinner me nog dat ik indertijd met een gevoel van spijt bedacht dat Guépin gelijk had. Kiezen om iets te leren, is andere opties uitsluiten. Hall brengt me op zo’n zelfde punt. Zijn analyse van reproductie maakt zichtbaar en legt uit wat er nodig is om het überhaupt ergens over te kunnen hebben met elkaar.  Het laat ook zien dat er gekozen is, binnen een cultuur, binnen concepten en dat deze concepten betekenis genereren. Ik bedenk me dat dit een voldongen feit is binnen een cultuur. Tegelijkertijd is het ook maar één soort uit de opties. Daarbuiten bestaat meer, maar niet zichtbaar. Tijdens het lezen werd ik het meeste aangetrokken tot ‘parole’. Dat gedeelte binnen het taalsysteem wat de mens zelf kan controleren; in hoeverre iemand zichzelf, zijn gedachtegangen, zijn gebruiken, zijn voorkeuren kan uitdrukken binnen de grenzen die er zijn, binnen de grenzen van een cultuur en een taal. In die zin vind ik het microniveau waarop elk mens zich anders uitdrukt binnen hetzelfde systeem interessant.

Tegelijkertijd bedacht ik me bij het lezen over het taalsysteem dat de betekenis van bepaalde woorden en de manier waarop deze woorden gebruikt worden in een tekst, of binnen een context, vastligt. Ik vroeg me af wat het betekent als ik zou besluiten bepaalde woorden te verbieden in mijn werk, of bepaald gebruik te verbieden, puur als regel. Als ik m.a.w. aanpassingen zou maken op het bestaande taalsysteem. Welke invloed zou dat hebben op het hoger liggende concept waar het woord toe behoort. (Zoals met het verdwijnen van bepaalde woorden, ook fenomenen langzaam verdwijnen in de geschiedenis en niet meer herkend worden) Zet dit verandering in gang?  Maar dit is even een zijpad. Wellicht voor later.


5 Comments

  • Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s truly informative. I am going to watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future. Many people will be benefited from your writing. Cheers! https://hypothyroidismmed.com/ buy Hypothyroidism drugs over the counter

  • I simply wished to thank you very much yet again. I do not know what I would have undertaken without those tips shared by you regarding this theme. Previously it was the terrifying setting in my view, nevertheless understanding your well-written technique you solved the issue took me to weep with joy. Now i’m thankful for your support and thus trust you really know what an amazing job you were putting in training the others via your website. Most probably you haven’t met any of us.

  • I’m just commenting to let you be aware of of the exceptional discovery my cousin’s daughter enjoyed going through your blog. She discovered lots of issues, most notably how it is like to have a very effective giving heart to have many more effortlessly fully understand certain extremely tough matters. You really did more than my desires. Many thanks for displaying the helpful, healthy, educational and also easy thoughts on the topic to Gloria.

  • Wohh just what I was searching for, appreciate it for posting. I love your site!

  • Hi, very nice website, cheers!
    ——————————————————
    Need cheap and reliable hosting? Check our hosting comparison.
    ——————————————————
    Check here: https://hosting-compare.net/

Geef een reactie